{"id":10128,"date":"2025-07-25T00:25:33","date_gmt":"2025-07-25T00:25:33","guid":{"rendered":"https:\/\/cidetr.com\/forum\/?p=10128"},"modified":"2025-07-29T07:34:05","modified_gmt":"2025-07-29T07:34:05","slug":"cidenin-unutulan-meslekleri-ve-el-sanatlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cidetr.com\/forum\/cidenin-unutulan-meslekleri-ve-el-sanatlari\/","title":{"rendered":"Cide\u2019nin Unutulan Meslekleri ve El Sanatlar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>Karadeniz\u2019in sakin k\u00f6\u015felerinden biri olan Cide, sadece do\u011fal g\u00fczellikleriyle de\u011fil; bir zamanlar sokaklar\u0131nda yank\u0131lanan \u00e7eki\u00e7 sesleri, ah\u015fap kokusu ve ustalar\u0131n ellerinde hayat bulan sanatlarla da an\u0131l\u0131rd\u0131. Bug\u00fcn, Cide\u2019nin k\u0131y\u0131lar\u0131na vuran dalgalar ge\u00e7mi\u015fin izlerini ta\u015f\u0131yor; unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015f meslekler ise h\u00e2l\u00e2 baz\u0131 haf\u0131zalarda ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu yaz\u0131da, Cide\u2019nin tarih\u00ee zanaatlar\u0131n\u0131, yerel \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve bug\u00fcn art\u0131k \u00e7ok az say\u0131da ustas\u0131 kalan el sanatlar\u0131n\u0131 ele al\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Kay\u0131k ve Sandal Ustal\u0131\u011f\u0131 (Kad\u0131rga Yap\u0131m\u0131)<\/h3>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Denizle dost olan\u0131n, a\u011fa\u00e7la i\u015fi bitmez.\u201d<\/h4>\n\n\n\n<p>Cide, tarih boyunca bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131kla ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fad\u0131. Bu da do\u011fal olarak tekne yap\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 (yerel deyimle \u201ckay\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k\u201d) mesle\u011fini \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131. \u00d6zellikle Ah\u015fap kad\u0131rga ve sandal yap\u0131m\u0131, Cide\u2019nin sahil k\u00f6ylerinde (ba\u015fta Lo\u00e7 Vadisi\u2019ne yak\u0131n b\u00f6lgeler olmak \u00fczere) yayg\u0131n bir el sanat\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ah\u015fap tekneler, genellikle me\u015fe, kestane ve ladin a\u011fa\u00e7lar\u0131ndan yap\u0131l\u0131rd\u0131. Ustalar, marangozlukla denizcili\u011fi harmanlayarak ustura gibi keskin hatlara sahip, dengeli ve dayan\u0131kl\u0131 tekneler in\u015fa ederdi. Bu teknelerin \u00e7o\u011fu motorlu de\u011fildi; k\u00fcrek ve yelkenle hareket ederdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn bu meslek yok denecek kadar azalm\u0131\u015ft\u0131r. Cide\u2019de sadece birka\u00e7 ya\u015fl\u0131 usta, hat\u0131ra olarak k\u00fc\u00e7\u00fck kay\u0131klar yapmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">2. Sepet\u00e7ilik (Has\u0131r ve Sepet \u00d6rme)<\/h4>\n\n\n\n<p>Cide\u2019nin orman k\u00f6ylerinde, \u00f6zellikle Gebe\u015f, \u00c7ilek\u00e7e ve Hac\u0131ahmet k\u00f6ylerinde, halk uzun y\u0131llar boyunca f\u0131nd\u0131k dal\u0131, k\u0131z\u0131lc\u0131k \u00e7ubu\u011fu ve k\u0131z\u0131lc\u0131k kabu\u011fu gibi do\u011fal malzemelerden sepetler \u00f6rd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Sepet\u00e7ilik hem ev kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in hem de pazarda sat\u0131lmak \u00fczere \u00f6nemli bir ge\u00e7im kayna\u011f\u0131yd\u0131. Sepetler genellikle:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>F\u0131nd\u0131k veya m\u0131s\u0131r ta\u015f\u0131mada,<\/li>\n\n\n\n<li>Bal\u0131k ve sebze pazarlar\u0131nda,<\/li>\n\n\n\n<li>\u00c7ama\u015f\u0131r veya odun sepeti olarak<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>kullan\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Zamanla plastik \u00fcr\u00fcnlerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla bu sanat da unutulmaya ba\u015flad\u0131. \u015eu anda Cide\u2019de bu i\u015fi yapan \u00e7ok az say\u0131da ki\u015fi kalm\u0131\u015f durumda. Ancak baz\u0131 k\u00f6ylerde ya\u015fl\u0131 kad\u0131nlar, h\u00e2l\u00e2 geleneksel y\u00f6ntemlerle sepet \u00f6rmeye devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">3. \u00c7ar\u0131k ve Kundura Yap\u0131m\u0131<\/h4>\n\n\n\n<p>Cide merkezde 1950\u2019li ve 60\u2019l\u0131 y\u0131llarda birka\u00e7 \u00e7ar\u0131k\u00e7\u0131 ve kundurac\u0131 d\u00fckk\u00e2n\u0131 vard\u0131. \u00d6zellikle k\u00f6yden gelenler i\u00e7in el yap\u0131m\u0131 \u00e7ar\u0131klar, uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc ve dayan\u0131kl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerdi.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00c7ar\u0131klar genellikle:<\/li>\n\n\n\n<li>Deriden yap\u0131l\u0131r,<\/li>\n\n\n\n<li>Elle dikilir,<\/li>\n\n\n\n<li>Aya\u011fa tam oturacak \u015fekilde \u00f6l\u00e7\u00fclerek haz\u0131rlan\u0131rd\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Zamanla fabrikasyon ayakkab\u0131lar\u0131n ucuzlamas\u0131 ve ula\u015f\u0131labilirli\u011fiyle birlikte bu zanaat da yok oldu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadece an\u0131 olarak saklanan birka\u00e7 \u00f6rnek d\u0131\u015f\u0131nda \u00fcretimi yap\u0131lmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">4. El Dokumac\u0131l\u0131\u011f\u0131 (Y\u00fcn ve Keten Dokuma)<\/h4>\n\n\n\n<p>Eskiden Cide\u2019nin y\u00fcksek kesimlerinde, \u00f6zellikle Lo\u00e7 Vadisi \u00e7evresindeki k\u00f6ylerde, tezg\u00e2hlarla yap\u0131lan el dokumas\u0131 kuma\u015flar, y\u00fcn \u00e7oraplar, keten g\u00f6mlekler ve yorgan y\u00fczleri \u00fcretilirdi. Genellikle:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Koyun y\u00fcn\u00fcnden ipler e\u011frilir,<\/li>\n\n\n\n<li>Tezg\u00e2hlarda dokunur,<\/li>\n\n\n\n<li>Boyanarak kullan\u0131ma haz\u0131r hale getirilirdi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Bu \u00fcr\u00fcnler d\u00fc\u011f\u00fcnlerde \u00e7eyiz olarak haz\u0131rlan\u0131r, pazar yerlerinde sat\u0131l\u0131rd\u0131. Kad\u0131nlar aras\u0131nda usta dokuyucular bulunur, el eme\u011fi \u00fcr\u00fcnler b\u00fcy\u00fck de\u011fer g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Bu k\u00fclt\u00fcr, teknolojik dokuma tezg\u00e2hlar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131yla birlikte neredeyse tamamen kayboldu.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">5. A\u011fa\u00e7 Oymac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve Ka\u015f\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k<\/h4>\n\n\n\n<p>Cide\u2019nin ormanl\u0131k yap\u0131s\u0131, halk\u0131n a\u011fa\u00e7la ya\u015famas\u0131na neden olmu\u015ftur. Ah\u015fap oymac\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00f6zellikle ka\u015f\u0131k yap\u0131m\u0131, oyuncak, k\u00fc\u00e7\u00fck sand\u0131klar, s\u00fcs e\u015fyalar\u0131 ve oyma motifli bastonlar \u015feklinde geli\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle kestane ve ceviz a\u011fac\u0131 kullan\u0131larak yap\u0131lan bu \u00fcr\u00fcnler, hem i\u015flevsel hem de estetik a\u00e7\u0131dan \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131. Bu sanat h\u00e2l\u00e2 birka\u00e7 usta taraf\u0131ndan hobi d\u00fczeyinde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclse de, meslek olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ne yaz\u0131k ki kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Cide\u2019de El Sanatlar\u0131n\u0131 Ya\u015fatma \u00c7abalar\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p>Cide Belediyesi ve baz\u0131 yerel dernekler, unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015f bu meslekleri ya\u015fatmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli at\u00f6lye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, yerel pazarlar ve k\u00fclt\u00fcrel etkinlikler d\u00fczenlemektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Cide K\u00fclt\u00fcr ve Sanat Festivali\u2019nde geleneksel el sanatlar\u0131 stantlar\u0131na yer veriliyor.<\/li>\n\n\n\n<li>cidetr.com \u00fczerinden y\u00f6resel \u00fcr\u00fcnlere, r\u00f6portajlara ve belgesel \u00e7al\u0131\u015fmalara ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/li>\n\n\n\n<li>Ayr\u0131ca, baz\u0131 \u00f6\u011fretmenler ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc kad\u0131n kooperatifleri k\u00f6ylerde \u00e7ocuklara dokuma, sepet \u00f6rme gibi el sanatlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sonu\u00e7: Bir Zamanlar\u0131n Sessiz Kahramanlar\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p>Cide\u2019nin unutulan meslekleri, asl\u0131nda bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ve ya\u015fam bi\u00e7iminin sessiz tan\u0131klar\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn belki ustalar\u0131 \u00e7ok az kald\u0131 ama bu meslekler Cide\u2019nin ruhuna i\u015flemi\u015ftir. El eme\u011fiyle yo\u011frulmu\u015f her \u00fcr\u00fcn, ge\u00e7mi\u015fin s\u0131cak bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u011fer yolunuz Cide\u2019ye d\u00fc\u015ferse, sadece do\u011fas\u0131na de\u011fil; ge\u00e7mi\u015fin izini ta\u015f\u0131yan bu gizli sanatlara da kulak verin. Belki bir k\u00f6y evinde h\u00e2l\u00e2 sepet \u00f6ren bir nineye, k\u00fc\u00e7\u00fck bir at\u00f6lyede eski bir ka\u015f\u0131k oyma tezg\u00e2h\u0131na rastlars\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve unutmay\u0131n: K\u00fclt\u00fcr, ya\u015fayan haf\u0131zad\u0131r. Ya\u015fat\u0131ld\u0131k\u00e7a g\u00fc\u00e7lenir.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha fazla bilgi ve yerel hik\u00e2yeler i\u00e7in bizi takip etmeyi unutmay\u0131n: cidetr.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Karadeniz\u2019in sakin k\u00f6\u015felerinden biri olan Cide, sadece do\u011fal g\u00fczellikleriyle de\u011fil; bir zamanlar sokaklar\u0131nda yank\u0131lanan \u00e7eki\u00e7 sesleri, ah\u015fap kokusu ve ustalar\u0131n ellerinde hayat bulan sanatlarla da an\u0131l\u0131rd\u0131. Bug\u00fcn, Cide\u2019nin k\u0131y\u0131lar\u0131na vuran dalgalar ge\u00e7mi\u015fin izlerini ta\u015f\u0131yor; unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015f meslekler ise h\u00e2l\u00e2 baz\u0131 haf\u0131zalarda ya\u015f\u0131yor. Bu yaz\u0131da, Cide\u2019nin tarih\u00ee zanaatlar\u0131n\u0131, yerel \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve bug\u00fcn art\u0131k \u00e7ok&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10129,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-10128","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cidenin-hikayesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cidetr.com\/forum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cidetr.com\/forum\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cidetr.com\/forum\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cidetr.com\/forum\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cidetr.com\/forum\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10128"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cidetr.com\/forum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10206,"href":"https:\/\/cidetr.com\/forum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10128\/revisions\/10206"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cidetr.com\/forum\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cidetr.com\/forum\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cidetr.com\/forum\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cidetr.com\/forum\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}